The New York Times (NYT), İsrail ordusunun Lübnan’da yoğun nüfuslu bölgelere beyaz fosfor bombası kullandığına dair görsel kanıtlar elde ettiğini ileri sürdü. Belirgin duman izleri taşıyan bu görüntüler, 30 Mayıs’ta Nebatiye şehri yakınlarında, İsrail ordusunun Beaufort Kalesi’ni ele geçirdiği sırada çekildi ve NYT tarafından doğrulandı.
Gazetenin haberine göre, İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaların mart ayında yeniden başlamasının ardından Sur kenti ile El-Kuleyha, Hıyam ve Yohmor kasabaları civarında beyaz fosfor kullanıldığı tespit edildi. Beyaz fosfor, havayla temas ettiğinde kendiliğinden tutuşan ve söndürülmesi zor bir maddedir. Genellikle yangın çıkarma ve duman perdesi oluşturma amacıyla kullanılan bu madde, sivillere karşı veya sivil bölgelerde kullanıldığında uluslararası savaş hukukunu ihlal etmektedir.
NYT, Lübnan’ın dört farklı bölgesindeki beyaz fosfor kullanımına ilişkin koordinatları belirterek İsrail’e sorular yönelttiğini ancak yanıt alamadığını bildirdi. Paylaşılan görüntülerde, havada patlayan top mermilerinden yayılan beyaz fosfor akıntıları görülüyor. Bu durum, İsrail’in daha önce kullandığı Amerikan M825A1 mermileriyle tutarlılık gösteriyor.
Anadolu Ajansı’nın (AA) Aralık 2023’te yayımladığı “Kanıt” adlı kitapta da İsrail’in Gazze’de sivil yerleşim yerlerinde beyaz fosfor bombası kullandığına dair fotoğraflar ve belgeler yer almıştı. Bu görsellerin 2024’te İngiltere’deki soruşturmalarda delil olarak sunulması planlanıyor.
Uluslararası kuruluşlar da İsrail’in beyaz fosfor kullanımına dikkat çekiyor. İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün 2024 tarihli raporu, bu tür mühimmatın Lübnan’da yaygın kullanıldığını ve İsrail ordusunun M150 gibi daha güvenli alternatifleri kullanması gerektiğini belirtiyor. İsrail’in daha önce de Gazze ve Lübnan’daki çatışmalarda beyaz fosfor kullandığı, Ekim 2023 sonrasında ise Lübnan’a 200’den fazla bu bombayı attığı uluslararası haberlerde yer almıştı.
Lübnan hükümeti, İsrail’in beyaz fosfor kullanımına ilişkin endişelerini Birleşmiş Milletler’e (BM) dört kez iletti. 3 Temmuz 2024 tarihli mektupta, güney Lübnan’da beyaz fosfor kullanımı sonucu 600’den fazla yangın çıktığı kaydedildi. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, beyaz fosfor ciddi yanıklara yol açabiliyor ve solunması halinde solunum ile göz rahatsızlıklarına neden olabiliyor.
