Sağlık ekonomisi, yapay zekanın yükselişiyle yeni bir döneme adım atıyor. Axel Sağlık Çözümleri Kurucusu Ayşen Şentürk, sürece dair değerlendirmelerini paylaşırken, Türkiye’nin küresel ölçekteki potansiyeline dikkat çekti. Şentürk, “Türkiye, sağlık teknolojisi değerlendirme merkezi haline gelebilir” dedi.
Eğitim programları, danışma kurulları ve çalıştaylarla kamu-özel sektör arasında köprü kurarak Türkiye’nin sağlık politikalarının gelişiminde etkin rol oynadıklarını belirten Şentürk, sektöründeki gelişmelere dair şu açıklamada bulundu:
“Sağlık ekonomisi, yapay zekanın yükselişiyle birlikte tarihinin en köklü dönüşümlerinden birini yaşıyor. Klinik verilerden ilaç geri ödeme politikalarına, tıbbi cihaz değerlendirmelerinden hasta yolculuğu analizlerine kadar pek çok alanda yapay zeka, sağlık sistemlerinin karar süreçlerini yeniden şekillendiriyor. Klinik verilerin makine öğrenimi algoritmalarıyla analiz edilmesi, ilaçların etkili, güvenli ve maliyet etkin profillerinin daha doğru tahmin edilmesini sağlıyor. Bu sayede hem kamu otoriteleri hem de özel sektör, bütçe etkisi analizlerini çok daha hızlı ve kanıta dayalı biçimde gerçekleştirebiliyor. Geleneksel olarak aylar süren modelleme çalışmaları, yapay zeka destekli algoritmalarla artık günler içinde tamamlanabiliyor.”
2017’de Sağlık Gereçleri Üreticileri ve Temsilcileri Derneği (SADER) tarafından ‘Sağlık Ekonomisi ve Tıbbi Cihaz Sektörünün Sağlık Ekonomisindeki Yeri’ başlıklı sunumu ile onur konuğu ödülü aldığını belirten Şentürk, “Tıbbi cihaz alanında da benzer bir dönüşüm yaşanıyor. Sensör tabanlı veriler, hasta takip sistemleri ve uzaktan izleme teknolojileri sayesinde gerçek yaşam verileri artık ekonomik modellerin ayrılmaz bir parçası haline geliyor. Bu gelişme, yalnızca maliyet hesaplamalarını değil, aynı zamanda sağlık hizmetlerinin etkililik temelli geri ödeme kararlarını da doğrudan şekillendiriyor. Türkiye, bu alanda güçlü bir potansiyele sahip. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun dijital veri tabanları, e-nabız sistemi ve ulusal sağlık kayıt altyapısı, yapay zeka temelli ekonomik modellemeler için önemli bir zemin oluşturuyor. Bu potansiyelin doğru yönlendirilmesi halinde Türkiye sağlık teknolojisi değerlendirme merkezi haline gelebilir” dedi.
Türkiye’de edindiği deneyimi uluslararası düzeye taşımak üzere ABD’de yapay zeka tabanlı sağlık ekonomisi çalışmaları geliştirmeyi hedeflediğini belirten Şentürk, “Yapay zekanın uluslararası düzeydeki etkileri de dikkat çekiyor. Avrupa ve ABD’de geri ödeme kurumları, artık yapay zeka destekli farmakoekonomik analizleri karar süreçlerine dahil etmeye başladı. Klinik sonuçlar, hasta memnuniyeti skorları ve maliyet analizleri bir arada değerlendiriliyor. Bu sayede hem ilaçların hem de tıbbi cihazların geri ödeme kararları daha şeffaf, öngörülebilir ve adil hale geliyor. Yeni girişimlerimizle veri bilimi, etik değerlendirme ve ekonomik modellemeyi bir araya getirerek sağlık sistemlerinde sürdürülebilirliği desteklemeyi amaçlıyorum. Temel vizyonum veriye dayalı karar alma kültürünü güçlendiren, kamu ile özel sektör arasındaki güven köprüsünü uluslararası düzeyde genişletmek. Türkiye’nin sağlık ekonomisindeki dönüşümü artık yalnızca yeni teknolojilerle değil, bu teknolojileri ekonomik değer yaratma sürecine entegre eden benim gibi uzmanlarla mümkün görünüyor. Ben de yürüttüğüm çalışmalarla bu süreçte Türkiye’nin yapay zeka destekli sağlık politikaları geliştirme potansiyelini dünyaya taşımaya hazırlanıyorum” diye konuştu.
Şentürk son olarak İskoçya’da düzenlenen Avrupa Uluslararası Farmakoekonomi ve Sağlık Sonuçları Araştırmaları (ISPOR) Kongresi hakkında değerlendirmelerde bulundu. Kongrede, sağlık ekonomisi ve teknolojisi alanında yapay zekanın yükselişinin ele alındığını belirten Şentürk, “ISPOR her yıl Avrupa’nın bir şehrinde, sağlık ekonomisi konularının tartışıldığı ve farmakoekonomik araştırmalarının sunulduğu kar amacı gütmeyen bir topluluktur. Her yıl kasım ayında yapılan kongreye özellikle özel sektörden ilaç firmaları temsilcileri ve tıbbi cihaz alanından çalışanlar katılır. Bu kongrelere katılarak, sağlık ekonomisi alanında güncel eğilimleri izleyerek Türkiye’deki kendi çalışmalarımıza yön verebiliyoruz. İlave olarak bu kongreye katılarak dünyadaki gelişmeleri takip ederek, ilaç ve tıbbi cihazlarda fiyatlandırma ve geri ödeme stratejileri planlarken kıyaslama / argüman oluşturmak bakımından faydalı oluyor” dedi.
