Sırbistan’da 6 milyon 450 bin 523 seçmen, 250 sandalyeli Sırbistan Ulusal Meclisi’nin yeni üyelerini belirlemek üzere yarın erken genel seçimler için sandık başına gidecek. Bu seçimler, Novi Sad’daki tren istasyonu çökmesiyle başlayan ve iki yıldır süren öğrenci protestolarının ardından ülkedeki ilk ulusal oylama olma özelliğini taşıyor. Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic’in eylül ayında parlamentoyu feshetmesiyle başlayan bu süreçte, yüzde 3 seçim barajının uygulandığı nispi temsil sistemine göre 18 listeden milletvekilleri seçilecek. Parlamentoda çoğunluğu elde etmek için 126 sandalye gerekiyor.
Erken genel seçim kararı, Novi Sad şehrindeki tren istasyonunda 1 Kasım 2024’te yaşanan çökme felaketinin ardından başlayan protesto dalgasının etkisiyle alındı. Yaklaşık iki yıldır devam eden öğrenci hareketleri, sorumluların yargılanması, şeffaflık ve erken seçim talepleriyle ülke çapında bir nitelik kazanmıştı. Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, eylül ayında parlamentonun feshine ilişkin kararı imzalayarak erken seçim sürecini resmen başlattı.
Devlet Seçim Komisyonu (RIK), seçimlere katılmak üzere 19 liste ilan etti; birinin geri çekilmesiyle oy pusulasında 18 liste yer alıyor. Bu listelerin dokuzu ulusal azınlık statüsünde seçime katılıyor. Oy pusulasının ilk sırasında, 2012’den beri iktidarda bulunan Sırp İlerleme Partisi (SNS) liderliğindeki “Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan” listesi bulunuyor.
İkinci sırada Sırbistan Sosyalist Partisi (SPS) öncülüğündeki “Ivica Dacic-İstikrar Faktörü” yer alırken, üçüncü sırada öğrencilerin desteklediği “Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor” listesi dikkat çekiyor. Kamuoyu araştırmaları, seçim yarışının “Birleşmiş Sırbistan” listesi ile Öğrenci Listesi arasında geçeceğine işaret ediyor. Son anketler iki listenin oy oranlarının yakın olduğunu gösteriyor. Cumhurbaşkanı Vucic, kampanya sürecinde seçim sonuçlarını kabul edeceğini ve rakiplerini kutlayacağını belirtti.
Oy verme işlemi yarın yerel saatle 07.00’de başlayıp 20.00’de sona erecek. Ülke genelinde ve yurt dışında toplam 8 bin 392 sandıkta oy kullanılacak. Yurt dışında oy kullanmak için 102 bin 147 seçmen kayıt yaptırdı.
Sırbistan dışında en fazla sandık, 28 noktayla Bosna Hersek’te kuruldu. Devlet Seçim Komisyonu (RIK) kararıyla yurt dışındaki sandıklar da Orta Avrupa saatine göre 07.00-20.00 saatleri arasında açık kalacak. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi (ODIHR) başta olmak üzere birçok uluslararası kuruluştan gözlemciler, seçim sürecini takip etmek üzere Sırbistan’a geldi. Sırbistan’da son parlamento seçimi Aralık 2023’te yapılmıştı.
