ABD ve İran, geçen ay imzaladıkları mutabakat zaptı kapsamında Hürmüz Boğazı’ndan gemilerin 60 gün süreyle güvenli geçişi konusunda anlaşmaya varmıştı. Bu sürenin sonunda, Basra Körfezi ülkeleriyle yapılacak görüşmelerle kritik su yolunun yönetimi belirlenecek.
Umman Dışişleri Bakanı Sayyid Badr bin Hamad Al Busaidi, gemilere zorunlu geçiş ücreti uygulanması fikrine destek vermediklerini açıkladı. Bakan Al Busaidi, hayati su yolunun bakımı için nakliye şirketlerinden alınacak gönüllü ücretler ile Malakka ve Singapur boğazlarındaki modellere benzer zorunlu geçiş ücretleri arasında ayrım yapılması gerektiğini belirtti.
Görüşmelere yakın kaynaklar, İran’ın Hürmüz Boğazı için bir geçiş ücreti planı hazırladığını ve bu planın yakın zamanda ABD’ye iletildiğini bildirdi. Orta Doğulu bir yetkili, ABD ile olası mekanizmalar konusunda danışıldığını ancak Umman’ın henüz resmi bir teklif sunmadığını ifade etti. ABD’li müzakerecilerin bu teklifle ilgili endişeleri bulunduğu ancak konuyu Ummanlı yetkililerle görüşmeyi planladıkları öğrenildi.
Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, Başkan Trump’ın uluslararası bir su yolu olan Hürmüz Boğazı’ndan İran’ın ücret talep edemeyeceği yönündeki açıklamasını yineledi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Orta Doğu ziyareti sırasında, uluslararası hukuk gereği hiçbir ülkenin uluslararası bir su yolundan geçiş ücreti veya vergi alamayacağını vurguladı. Dünya petrol ve doğal gaz arzının önemli bir kısmının taşındığı boğazın ücretli hale getirilmesi fikrine Trump yönetimi yetkilileri karşı çıkıyor.
Orta Doğulu bir yetkili ise İran’ın ücret toplanması konusunda ısrarcı olduğunu ve ABD’nin zamanla bu fikrin bir versiyonunu kabul edeceğine inandığını iddia etti. Bu fonların uluslararası toplum ve Uluslararası Denizcilik Örgütü ile istişare içinde toplanabileceği ve kabul edilmesi halinde İran ile Umman arasında paylaşılacağı belirtildi. Toplanacak fonların Malakka Boğazı’ndaki gibi çevre risklerinin değerlendirilmesi, kurtarma çalışmaları ve teknik destek için kullanılabileceği kaydedildi.
