LONDRA, BİRLEŞİK KRALLIK / ACCESS Newswire / 30 Temmuz 2026 / Yeni bir bilimsel inceleme, besin açısından dengeli vegan köpek maması, vegan kedi maması ve vejetaryen evcil hayvan diyetlerinin genel olarak iyi sindirildiğini ve büyük ölçüde geleneksel et bazlı diyetlerle karşılaştırılabilir olduğunu ortaya koydu. İnceleme, Animals dergisinde yayımlandı ve köpekler ile kedilerde vegan, vejetaryen ve bitki bazlı evcil hayvan diyetleri ile içeriklerinin sindirilebilirliğini değerlendiren mevcut 31 çalışmayı analiz etti.
Çalışmaların 22’si köpeklere, ikisi kedilere odaklanırken, yedisi her iki türü de kapsamaktadır.
İnceleme, farklı çalışma tasarımları, diyet içerikleri ve sindirilebilirlik ölçümleri genelinde vegan ve vejetaryen diyetlerin sürekli olarak yüksek sindirilebilirlik gösterdiğini ve genellikle geleneksel et bazlı diyetlere göre anlamlı ölçüde daha düşük sindirilebilirliğe sahip olmadığını ortaya koydu. Sindirilebilirlik, hayvanların gıdalardan besin maddelerini ne kadar etkili şekilde emip kullanabildiğini gösterdiği için önemli bir faktördür. Modern ticari bitki bazlı evcil hayvan mamaları genellikle tüm temel besinleri sağlayacak şekilde formüle edilse de, düşük sindirilebilirlik besin emilimini azaltabilir.
Çalışmanın yazarı, Avustralya’daki Murdoch Üniversitesi veterinerlik fakültesinde Adjunct Profesör olan Andrew Knight, bulguların köpekler ve kedilerin bitki bazlı proteinleri etkili şekilde sindiremediği yönündeki yaygın algıya meydan okuduğunu belirtti.
Knight, “Mevcut kanıtlar, besin açısından dengeli vegan ve vejetaryen evcil hayvan diyetlerinin ve bu diyetlerin ana protein kaynaklarının köpekler ve kediler tarafından genel olarak iyi sindirildiğini göstermektedir” dedi.
İncelemeye dahil edilen çalışmalar, buğday glüteni, pirinç proteini, soya türevli içerikler, bezelye, mercimek, nohut, patates proteini, kinoa ve mikrobiyal fermantasyon yoluyla üretilen proteinler dahil olmak üzere vegan ve bitki bazlı evcil hayvan mamalarında kullanılan geniş bir içerik yelpazesini değerlendirdi.
Bazı çalışmalar ayrıca bezelye, arpa, yulaf, ayçiçek yağı ve mercimek gibi içerikler barındıran ticari vegan köpek mamalarını da değerlendirdi. İnceleme, bazı bitki bazlı besinlerin hayvansal içeriklere kıyasla daha düşük sindirilebilirlik gösterdiği durumlarda bile genel sindirilebilirliğin yüksek kaldığını ortaya koydu.
Küresel vegan ve bitki bazlı evcil hayvan maması pazarının değeri 2024 yılında 26,9 milyar ABD doları olarak ölçülmüş olup, yıllık %7,8 oranında büyümesi beklenmektedir. Bu büyüme; evcil hayvan sağlığına, çevresel sürdürülebilirliğe ve çiftlik hayvanlarının refahına yönelik artan ilgi tarafından desteklenmektedir. Ancak köpekler ve kedilerin bitki bazlı proteinleri ne kadar etkili şekilde sindirip kullanabildiğine ilişkin belirsizlik, bazı evcil hayvan sahipleri için hâlâ bir engel oluşturmaktadır.
Knight, bu bulguların, evcil hayvanları için besin açısından dengeli vegan diyetleri değerlendiren sahiplere güven vermesi gerektiğini ifade etti.
Knight, “Bu bulgular, dikkatle formüle edilmiş vegan ve vejetaryen diyetlerin kullanımını desteklemekte ve bu diyetlerin geleneksel et bazlı diyetlere göre daha düşük sindirilebilirliğe sahip olduğu yönündeki görüşe meydan okumaktadır” dedi.
Knight, “Evcil hayvan sahiplerine ürün etiketlerini kontrol etmelerini öneriyorum. Diyetin besin açısından tam olduğunu açıkça belirten bir ifade bulunmalıdır. Ayrıca bu ürünler, besin yeterliliğini sağlamak için atılan adımlar hakkında bilgi sunabilen, örneğin veteriner beslenme uzmanlarıyla çalışan güvenilir bir evcil hayvan maması şirketi tarafından üretilmiş olmalıdır” diye ekledi.
İnceleme ayrıca mevcut kanıtlarda önemli boşluklar olduğunu da ortaya koydu. Bugüne kadar yapılan çalışmaların büyük çoğunluğu köpekler üzerinde yürütülmüş olup, kedilere odaklanan çalışmalar nispeten sınırlıdır. Ayrıca birçok çalışma, laboratuvar ortamı yerine gerçek yaşam koşullarındaki evcil hayvanlara odaklanmıştır.
