Türkiye’deki gezginlerin hac ve umreyle başlayan yurt dışı deneyimi, farklı coğrafyaların mirasını tanımaya uzanıyor. Yerli turizm şirketinin verileri, kültür turlarındaki her iki misafirden birinin geçmişte kutsal topraklara seyahat ettiğini ortaya koyuyor.
İSTANBUL — Türkiye’de uzun yıllar boyunca hac ve umre etrafında gelişen seyahat kültürü, zaman içinde kültür, tarih, gastronomi ve medeniyet odaklı daha geniş bir yurt dışı seyahat anlayışına dönüşüyor. Sektörde “muhafazakâr kültür turizmi” olarak tanımlanan bu yaklaşım, kutsal topraklarda edinilen seyahat deneyiminin, farklı ülke ve kültürleri tanıma isteğiyle devam etmesini ifade ediyor.
Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından son açıklanan verilere göre, 2024-2025 umre sezonunda Diyanet ve denetimindeki seyahat acenteleri aracılığıyla kutsal topraklara giden vatandaşların sayısı 650 bine ulaştı. Hac ve umreyle yurt dışı seyahat deneyimi kazanan kitlenin bir bölümü, sonraki yolculuklarında farklı medeniyetlerin tarihini, mimarisini, gastronomisini ve yaşam kültürünü tanıyabileceği programlara yöneliyor. 32 yıllık deneyime sahip Toprak Turizm’in 2000’den bu yana kullandığı turizm otomasyon yazılım sisteminden elde ettiği rezervasyon verileri de bu geçişe işaret ediyor. Toprak Turizm’in müşteri verileri üzerinden yapılan analize göre, muhafazakâr kültür turlarına katılan misafirlerin yaklaşık %48’ini, daha önce hac veya umre organizasyonlarında yer almış kişiler oluşturuyor.
“Seyahat kararlarında destinasyon kadar programın içeriği de önemli”
26 yıllık verilerin sahadaki değişimin uzun dönemli olarak izlenmesine olanak sağladığını belirten Toprak Turizm Genel Müdürü Adem Toprak, “Sahadaki gözlemlerimizle deneyimlediğimiz dönüşümü, kullandığımız turizm otomasyon sistemimizde biriken veriler üzerinden de takip ediyoruz. Bugün muhafazakâr kültür turlarımıza katılan misafirlerimizin yaklaşık %48’inin daha önce hac veya umre organizasyonlarımızla seyahat etmiş kişilerden oluştuğunu görüyoruz. Yaklaşık her iki kültür turu misafirimizden birinin geçmişinde hac veya umre seyahatinin bulunması, bu tecrübenin zaman içinde farklı ülke ve medeniyetleri keşfetmeye doğru genişlediğini gösteriyor” dedi.
Seyahat kararlarında destinasyonun yanı sıra programın içeriği ile sunulduğu ortamın da belirleyici olduğuna dikkat çeken Toprak Turizm Yurt Dışı Turlar Direktörü Cihat Toprak ise değişen beklentileri şöyle anlattı:
“Bugün misafirlerimiz, yeni bir ülke görmenin yanı sıra, gittiği coğrafyanın tarihini, kültürünü, mimarisini ve medeniyet hafızasını anlamak istiyor. Bunu da kendi yaşam tarzıyla uyumlu, güvenli ve değer odaklı bir seyahat ortamında yaşamak istiyor. Bugün artık seyahatin nasıl ve kimlerle deneyimlendiği de önem taşıyor.”
Müslüman dostu turizm seçenekleri çeşitleniyor
Türkiye’deki muhafazakâr gezginlerin destinasyon tercihleri, seyahat coğrafyasının giderek çeşitlendiğini gösteriyor. Osmanlı mirasının izlerini taşıyan Büyük Balkan Turları, Türk-İslam medeniyetinin merkezlerini kapsayan Özbekistan programları ve kadim uygarlıklarıyla Mısır, kültür rotaları arasında yer alıyor.
Avrupa’da İspanya-Endülüs, İtalya ve Orta Avrupa programları ilgi görürken, Uzakdoğu’da ise Japonya ve Güney Kore tercih ediliyor. Malezya’nın Singapur ve Bali ile birlikte sunulduğu kültür rotaları da Müslüman dostu turizm altyapısı çerçevesinde şekillenen seyahat seçenekleri arasında bulunuyor. Vietnam ve Kamboçya programlarına yönelik talebin son dönemde artması ise muhafazakâr Türk gezginlerin yöneldiği coğrafyaların Güneydoğu Asya’ya doğru genişlediğini ortaya koyuyor.
Hac ve umre tecrübesi kültür turizmine aktarılıyor
Hac ve umre organizasyonlarında yıllar içinde oluşan operasyon deneyimi, muhafazakâr kültür turlarındaki hizmet anlayışının şekillenmesine katkıda bulunuyor. Müslüman gezginlerin ibadet düzeni, gastronomi tercihleri, aile yapıları ve grup içindeki beklentileri hakkında edinilen bilgi birikimi, farklı ülkelerde düzenlenen programların planlanmasında kullanılıyor.
Bu tecrübenin kültür turlarına nasıl yansıdığını anlatan Toprak Turizm Yurt Dışı Turlar Direktörü Cihat Toprak, “Türkiye’de hac ve umre organizasyonları, seyahat hizmeti üretmenin yanı sıra, Müslüman gezgini tanıyan, beklentilerini bilen ve hassasiyetlerini anlayan önemli bir sektör hafızası oluşturdu. Namaz vakitlerinden helal gastronomiye, ailelerin beklentilerinden grup yapısına kadar bugün muhafazakâr kültür turlarında dikkate aldığımız pek çok konu, bu uzun tecrübenin kültür turizmine aktarılmasıyla gelişti” açıklamasını yaptı.
