Yabancı Yatırımcıyı Ortaklık Modeli Çekiyor
Türkiye’ye gelen doğrudan yatırımların yapısı değişiyor. Yabancı şirketler artık tek başına şirket kurmak yerine, üretim tecrübesi ve pazar bilgisi olan yerli sanayicilerle ortak girişim modelini tercih ediyor. Bu modelin başarısı ise ortaklar arasındaki teknik ve kültürel uyuma bağlı olarak değişiyor. Kariyeri boyunca Alman sermayeli iki büyük ortaklığın kurulmasında doğrudan rol alan ve Pekintaş Şirketler Topluluğu’nun Yönetim Kurulu Başkanlığını yürüten Özhan Olcay, ortak girişim modelini değerlendirdi.
Olcay, yabancı yatırımcının Türkiye’ye bakarken önce hukuki güvenceye, ardından yerel ortağın üretim disiplinine baktığını söyledi. “Ortaklık bir sermaye anlaşması değil, uzun soluklu bir çalışma biçimi. Aynı kalite dilini konuşmayan iki şirket bir araya geldiğinde ilk krizde ayrılıyor” dedi.
İki Ortaklık İki Farklı Dönem
Olcay, 1996 yılında Alman sanayi grubuyla kurulan ortak girişimde belirleyici bir görev üstlendi. 1998 yılından itibaren şirketin hisselerinin tamamı Türk sermayesinin kontrolüne geçti ve şirket, izolasyonlu çatı ve cephe panelleri alanında Türkiye’nin lider markalarından biri haline geldi. İkinci büyük ortaklık ise 2013 yılında, güneş enerjisi ekipmanları alanında 150 yılı aşkın geçmişe sahip bir Alman grubuyla kuruldu.
İki ortaklığın da üretim teknolojisinin Türkiye’ye transferiyle sonuçlandığını belirten Olcay, yabancı sermayenin getirdiği asıl değerin para değil yöntem olduğunu ifade etti. Kalite kontrol sistemlerinin, test altyapısının ve tedarikçi denetim kültürünün bu ortaklıklarla birlikte kurumsallaştığını söyledi.
Ortak girişimlerde en kritik aşamanın yönetim modelinin baştan yazılması olduğunu belirten Olcay, karar alma mekanizmasının, denetim yetkisinin ve anlaşmazlık halinde izlenecek yolun sözleşmede net biçimde tanımlanması gerektiğini söyledi. Bu başlıklar belirsiz bırakıldığında ortaklığın teknik başarısının bile sonucu kurtaramadığını ifade etti.
Ortaklıkta Sabır Gerekiyor
Olcay, ortak girişimlerin ilk yıllarında kâr beklentisinin geri planda tutulması gerektiğini vurguladı. Üretim hattının kurulması, personelin eğitilmesi ve pazarın oluşturulmasının zaman aldığını belirten Olcay, bu süreçte sabırsız davranan ortaklıkların çoğunlukla dağıldığını söyledi.
Türkiye’nin yabancı yatırımı çekmek için nitelikli iş gücü ve enerji maliyeti başlıklarında iddiasını sürdürmesi gerektiğini belirten Olcay, “Yatırımcı bir ülkeye girerken on yıllık plan yapar. Bu nedenle mevzuatın öngörülebilir olması, teşvikin miktarından daha önemli” değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye’nin yabancı ortak arayan sanayiciler açısından güçlü bir üretim geçmişine sahip olduğunu belirten Olcay, yerli firmaların ortaklık masasına referans olarak sundukları en değerli unsurun ihracat performansı olduğunu söyledi. Yaklaşık 40 ülkeye yapılan ihracatın da bu güveni pekiştiren bir gösterge olduğunu kaydetti.
