Biçerdöverde yaşanan duruşların önemli bir bölümü, aslında büyük parçalardan değil kayış ve rulman gibi görece küçük kalemlerden kaynaklanır. Bu parçalar ucuzdur; ancak sezon ortasında verdikleri arıza, makineyi saatlerce hatta günlerce durdurabilir. İyi haber şu: her ikisi de arızadan önce belirti verir.
Bir kayışın ömrünü kısaltan başlıca sebepler şunlardır:
Yanlış gerginlik. Fazla gergin kayış hem kendini hem rulman yatağını yorar. Gevşek kayış kasnakta patinaj yapar, ısınır ve kısa sürede sertleşir.
Kasnak hizasızlığı. İki kasnak aynı düzlemde değilse kayış tek kenarından aşınır. Bu durumda kayışı değiştirmek sorunu çözmez; birkaç hafta sonra aynı arıza tekrarlar.
Yağ ve gres teması. Kayış üzerine bulaşan yağ malzemeyi yumuşatır ve tutunmayı bozar.
Uzun süre gergin bekletme. Sezon sonunda kayışların gevşetilmesi, kışı gergin geçiren kayışın kalıcı olarak uzamasını önler.
Kenarlarda saçaklanma, yüzeyde enine çatlaklar, parlamış ve camlaşmış görünüm ile çalışırken duyulan cızırtı ilk uyarılardır. Kayış tozunun kasnak çevresinde birikmesi de aşınmanın hızlandığını gösterir.
Rulmanlar arızadan çok önce ses vermeye başlar. Düzenli bir uğultunun zamanla vınlamaya, ardından metalik tıkırtıya dönüşmesi klasik seyirdir. Tıkırtı aşamasına gelmiş bir rulman, çoğu zaman günler içinde tamamen dağılır.
Sesin yanında ısı da göstergedir. Makine durdurulduğunda rulman yatağının elle dokunulamayacak kadar sıcak olması normal değildir.
En yaygın sebep yağlama eksikliğidir. Ancak fazla gres de zararlıdır: yatak içinde basınç oluşturur ve keçeyi zorlar. İkinci yaygın sebep toz ve sap tozunun keçeden içeri girmesidir. Üçüncüsü, yukarıda anlatılan kasnak hizasızlığının rulmana yansıyan yan yüküdür.
Bu üçü birbirini besler. Hizasız bir kasnak rulmanı zorlar, zorlanan rulman ısınır, ısınan yatakta gres incelir ve koruma kaybolur.
Hangi rulmanın ses verdiğini bulmak zor olabilir; çünkü ses makine gövdesinde yayılır. Uzun saplı bir tornavidanın ucu yatak gövdesine, sapı kulağa dayandığında ses kaynağı belirgin biçimde ayrışır. Bu basit yöntem, sökmeden önce doğru yatağı bulmayı kolaylaştırır.
Makine durdurulduktan hemen sonra yatakların sırayla elle yoklanması da işe yarar. Diğerlerinden belirgin biçimde sıcak olan yatak, ses vermeye başlamamış olsa bile takip listesine alınmalıdır.
En doğru yöntem, arızayı beklemek yerine sezon öncesi kontrolde karar vermektir. Belirti veren bir kayış veya rulman, sezon içinde mutlaka teslim olur. Kışın yapılan değişimin maliyeti yalnızca parça ve işçilikken, hasatta yapılan aynı değişim duruş maliyetini de içerir.
Hasat bittiğinde yapılacak üç işlem, ertesi sezonun arıza sayısını belirgin biçimde düşürür. Birincisi, makinenin sap tozundan basınçlı hava ile temizlenmesidir; yataklarda biriken toz nem çektiğinde korozyon başlatır. İkincisi, kayış gerginliklerinin gevşetilmesidir. Üçüncüsü, gresörlüklerin tamamının yağlanmasıdır.
Bu üç işlem birkaç saat sürer ve maliyeti neredeyse yoktur; buna karşılık kışı bekleyen makinenin en yaygın arıza sebeplerini ortadan kaldırır.
Deneyimli operatörler, makinede en çok değişen iki üç kayışı ve kritik rulmanları sezon boyunca araçta taşır. Bu küçük stok, tarladaki bir arızada beklemeyi saatlerden dakikalara indirebilir.
Hangi parçaların yedekte tutulacağı makineye göre değişir; bu liste servis kayıtlarına bakılarak çıkarılabilir. Son iki sezonda hangi parçalar değiştiyse, gelecek sezon da büyük ihtimalle aynıları gündeme gelecektir.
Çorlu merkezli Sungurlar Tarım, New Holland biçerdöverler için kayış, kasnak ve rulman grubunda orijinal ve OEM muadil parça tedariki yapıyor. Parça numarası bilinmiyorsa makine modeli ve arıza bölgesi üzerinden eşleştirme yapılabiliyor.
