Bazı bankaların sunduğu ‘Ödeme İste’ özelliği, tanıdıklar arası hızlı para transferini sağlarken, siber dolandırıcıların yeni hedefi haline geldi. Sosyal medyada mağduriyetlerini paylaşanların artmasıyla, bu yöntemin ‘kapora tuzağı’na dönüştüğü ortaya çıktı.
Mobil bankacılık üzerinden oluşturulan ödeme talepleri, karşı tarafa bildirim olarak iletiliyor ve onaylanması durumunda para hesaba aktarılıyor. Kullanıcılar için pratik olan bu özellik, dolandırıcıların elinde yeni bir mağduriyet yöntemi olarak kullanılıyor. Bu yöntemle dolandırıldığını belirtenlerin paylaşımları dikkat çekiyor.
Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, ‘Ödeme İste’ özelliğinin aslında kullanıcıların birbirlerinden kolayca para talep etmesi amacıyla geliştirildiğini belirtti. Kırık, siber dolandırıcıların bu sistemi ‘kapora tuzağı’na dönüştürerek vatandaşları hedef aldığını vurguladı. İnternet üzerinden araç veya ev ilanı verenler, dolandırıcıların hedefi olabiliyor.
Dolandırıcılar öncelikle güven oluşturmak için kendilerini devlet memuru veya şehir dışında bulunan biri olarak tanıtıyor. Pazarlıkla şüpheleri ortadan kaldırdıktan sonra, kapora göndermek istediklerini söylüyorlar. Asıl tuzak bu aşamada devreye giriyor.
Dolandırıcılar, kendi IBAN’ları yerine satıcının IBAN’ını ‘Ödeme İste’ sistemine giriyor. Talebi kapora ödemesi gibi göstererek, vatandaşın işlemi onaylamasıyla paranın kendi hesabından satıcının hesabına aktarılmasını sağlıyor. Vatandaş, kapora aldığını düşünürken, aslında kendi hesabından dolandırıcıya para göndermiş oluyor.
Prof. Dr. Kırık, işlemin açıklama kısmının da dolandırıcılık vakalarında önemli olduğunu belirtti. Açıklama bulunmaması, mağduriyetin tespitini ve hukuki süreci zorlaştırabiliyor. Açıklamasız giden taleplerde, satıcılar ilerleyen süreçlerde borçlu gibi görünebiliyor.
Vatandaşların, ‘Ödeme İste’ yöntemiyle dolandırılmamak için kapora işlemlerinde açıklama bölümüne dikkat etmesi gerekiyor. ‘Şu ilan kapora bedeli.’ gibi açıklamalar yazılmalı. ‘Onay gelecek, onaylamanız gerekir’ veya ‘Devlet memuruyum, şehir dışındayım’ gibi ifadeler kullanan kişilere itibar edilmemeli.
Dolandırıldığını fark edenler, vakit kaybetmeden bankalarını arayarak şüpheli işlem bildirimi yapmalı. İşlem provizyonda ise iptal edilebilir. Mağdurlar, evrak, görüntü, IBAN ve mobil bankacılık ekran görüntülerini saklayarak savcılığa suç duyurusunda bulunmalı, gerekirse bankaya dilekçe vermeli ve tüketici mahkemelerine başvurmalı.
İnternet sitelerindeki güvenli alışveriş sistemlerinin devre dışı bırakılmaması gerektiğini vurgulayan Kırık, dolandırıcıların ‘komisyon ödemeyelim’ bahanesiyle kullanıcıları bu sistemlerden uzaklaştırmaya çalıştığını kaydetti. Kendilerini noter, savcı veya hakim olarak tanıtan kişilere asla itibar edilmemesi ve para gönderilmemesi uyarısında bulundu.
